Sceny zbrodni

00:01 Wakacyjne weekendy z aplikacją Orlen Vita i paliwo 20 groszy taniej. O, a jak się coś dokupi na stacji, to będzie jeszcze taniej. O, a o ile? 35 groszy taniej na litrze. 00:10 Nawet jak kupię burgera lub pizzę? Tak. A jak lemoniadę? 00:13 No też, to poprosimy. Ale co? Wszystko! Wakacyjne weekendy zrób zakupy na stacji za minimum 5 złotych i tankuj nawet 35 groszy taniej z aplikacją Orlen Vita. Jeden kupon na weekend do 50 litrów paliwa Werwa i Efekta. Szczegóły w regulaminie na vitaj.pl ukośnik rabaty. Orlen z energią na weekend. 00:31 Tu Wakacyjny Archiwum Scen Zbrodni. Witam bardzo serdecznie po raz kolejny. Dzisiaj przygotowaliśmy bardzo ciekawy temat. Serial i zbrodnia. Bierzemy na tapet dwa znane seriale, w których tematyka kryminalna jest kluczowym wątkiem. Będzie zbójowanie i będzie rozrabianie. Pewnie już się domyślacie. Przyjrzymy się kultowemu serialowi Janosik. Bazuje on na historii XVIII-wiecznego zbójnika. Ale my zajmiemy się harnasiem, który zabierał bogatym... Jednak nie dawał biednym i to nie była jego największa zbrodnia. 01:04 Zaczniemy jednak od serialu Peaky Blinders. Ile jest w nim prawdy o brytyjskich gangach sprzed 150 lat? Przekonajcie się, zostańcie z nami. 01:16 Sceny zbrodni w RMF FM 01:22 Peaky Blinders, ta nazwa fanom seriali kryminalnych kojarzy się z godzinami, z sezonami spędzonymi przed telewizorem. 01:29 Być może sądzicie, że Peaky Blinders to nazwa prawdziwego gangu, gangu z brytyjskiego Birmingham, działającego na przełomie XIX i XX wieku, ale najprawdopodobniej gang działający pod taką nazwą nigdy nie istniał. 01:44 A może precyzyjniej będzie powiedzieć, że pod tą nazwą, pod tym hasłem działały wszystkie ówczesne gangi. Peaky Blinders to było takie ogólne, trudne do przetłumaczenia, idiomowe określenie ulicznych opryszków. 01:57 Jedna z wersji mówi, że to co ich wyróżniało to charakterystyczne kaszkiety. Naciągali je głęboko na oczy, tak by spod daszków obserwować swój cel, ale równocześnie by czapka skrywała ich spojrzenie i nie zdradzała na kogo lub na co patrzą. 02:13 To właśnie te daszki kaszkietów, piki, zdawały się zasłaniać oczy, oślepiać noszących i to ta druga część idiomu blinders. Ale słyszałem o jeszcze innym znaczeniu tego hasła. W slangu Birmingham słowo blinder oznaczało dosłownie kogoś, kto... oślepia innych swoją elegancją. 02:31 A ówcześni gangsterzy nosili się bardziej elegancko od innych. Było ich po prostu na to stać. Obowiązkowym uzupełnieniem eleganckiego stroju była czapka z daszkiem i znowu jak czytaliśmy, w slangu wszelkie daszki w Birmingham określano słowem Piki. 02:48 Tak więc Piki Blinders to po prostu drobni przestępcy, którzy sporo pili, jak wypili to chętnie się bili, drobne kradzieże, chuligańskie wybryki. Oczywiście zdarzały się i poważniejsze przestępstwa jak pobicia na śmierć czy gwałty. 03:02 Zdarzały im się też ustawki, gdy jedna grupa chciała przejąć kontrolę nad dzielnicą, wówczas w ruch szły pałki, noże i sprzączki pasów. 03:11 Te grupki awanturników nie tworzyły organizacji przestępczych, w każdym razie nie w kategoriach, o jakich dzisiaj myślimy, o gangach czy mafiach. Po prostu chłopaki, którzy znali się, trzymali się razem. 03:23 Musimy przypomnieć, że przełom wieków to nie były łatwe czasy. Rewolucja przemysłowa pod koniec XIX wieku ściągała do miasta ludzi marzących o pracy. Zamieszkiwali w najbiedniejszych dzielnicach, które stawały się przeludnione. Te strefy biednych mieszkań rozrastały się błyskawicznie. 03:40 Mieszkali w nich ludzie różnych wyznań, klas, poglądów, co doprowadzało często i łatwo do konfliktów. Przemoc była właściwie na porządku dziennym. W latach 60. i 70. XIX wieku dominowały starcia rodzimych mieszkańców z imigrantami, głównie irlandzkimi katolikami. W ogóle wśród angielskich protestantów panowały wówczas nastroje antyirlandzkie i antykatolickie. 04:03 Warto wtrącić, że bili się chłopcy. W takich bandach zwoływali się nastolatkowie. Od dwunastego do dwudziestego roku życia. Bywali starsi, ale zdaniem ekspertów i historyków w tych bójkach uczestniczyli młodzi mężczyźni. Tak maksymalnie do trzydziestki. Dopiero w latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych te grupy zadymiarzy zmieniły się w gangi, które dziś kojarzą się nam właśnie z tą nazwą. 04:28 Tak, bo to był czas ciężkiej pracy, głodowych pensji, powszechnej biedy, Paby pełne były tych, którzy topili swoje smutki, awanturowali się, no i marzyli o łatwych pieniądzach. Można było do pieniędzy dojść przez hazard, głównie obstawianie wyścigów konnych, albo, no właśnie, przez napady na bogatych. 04:45 Uliczni chuligani organizowali się w bandy, bo tak było im łatwiej funkcjonować. Pilnowali swojej dzielnicy i walczyli o wpływy w niej. To była sprawa honoru. Ochraniali także swoich. Z czasem za ochronę pobierali opłatę. 05:03 Życie gangstera pozwalało szybko dojść do pieniędzy, o jakich przeciętny robotnik nie mógł nawet marzyć, że zarobi je przez całe życie. No i to sprawiało, że było bardzo wielu chętnych do takiego właśnie życia przestępczego. 05:15 Z kolei wiek XX to pierwsza wojna światowa. Powracający z niej weterani skłonni byli do przemocy i szukania mocnych wrażeń. A jako, że byli obyci w rzemieśle wojennym, najmowano ich do band. Musimy o jeszcze jednej sprawie wtrącić. 05:30 Czy gangsterzy nosili żyletki wpięte w daszki kaszkietów, jak to nakręcono w serialu? Żyletki, jakie znamy, opatentowano dopiero w 1904 roku i to w Stanach Zjednoczonych. Zanim ten patent trafił do golarek Europejczyków, minęły lata. Prawdopodobnie żyletki upowszechniły się dopiero po roku 1917. To jest czas, gdy żołnierze amerykańscy dołączyli do pierwszej wojny i ten swój wynalazek przywieźli do Europy. 05:56 A gang uważany za pierwowzór Peaky Blinders przestał istnieć w 1910 roku. Czy gangsterzy brytyjscy używali czapek z ostrzami ukrytymi w daszkach jako broni do cięcia po oczach i oślepiania konkurencyjnych oprychów? 06:11 Podobno to nie jest tak do końca wymysł scenarzystów w serialu. Taka miejska legenda podobno krążyła mniej więcej przed 100 laty, a w każdej legendzie bywa ziarnko prawdy. Może więc takich czapek rzeczywiście używano, choć nie wydaje się to praktyczna broń. i raczej zamiast żyletek, które były niedostępne, mogła tam być schowana na przykład brzytwa. 06:31 W każdym razie nie to oznaczała nazwa Peaky Blinders. Raczej ta nazwa stała się przyczyną powstania takiej legendy. Ktoś po prostu próbował dosłownie zrozumieć to hasło. No i jeszcze jedno. Czy istnieli bracia Shelby, którzy stali na czele serialowego gangu? 06:48 Mówimy teraz o prawdziwych Peaky Blinders, gangu działającym w Birmingham, Jednym z jego założycieli był Thomas Shelby, czyli jednak był Thomas Shelby jak w serialu. Jednym z założycieli gangu był Thomas McClough. Prawie. W każdym razie to o nim jako jednym z pierwszych gangsterów pisała w wydaniu z 24 marca 1890 roku gazeta 07:12 W marcowy sobotni wieczór, jak czytamy, między 10 a 11, niejaki George Eastwood spędzał wieczór w pubie The Rainbow w dzielnicy Digbeth. Jak zeznali świadkowie, 26-letni mężczyzna zamówił piwo imbirowe, bezalkoholowe. 07:29 Być może to właśnie nie spodobało się stałym bywalcom pubu. Dosiadło się do niego kilku kompanów. Zaczęli mu dogadywać. Zorientował się, że to gangsterzy, a znając ich możliwą reputację postanowił opuścić bar i udał się w kierunku domu. Gangsterzy z grupy, którą w brytyjskich dziennikach nazwano Small Heath Peaky Blinders poszli za nim. 07:50 Nie opuścił nawet ulicy Adderley, przy której znajdował się pub w jej nieco mroczniejszym miejscu. Próbowali zajść go od tyłu. To właśnie tu Thomas Maglow, którego wspomniana gazeta nazywała kapitanem gangu, wydał polecenie dwóm zbirom. Zaczęli bić i kopać Istuda. 08:08 Jeden z gangsterów, George Groom, uderzył go masywną klamrą paska w głowę. Upadł ogłuszony i tu spadło na niego kolejnych kilka ciosów. Zdołał się podnieść i uciec. Skręcił w Alok Street. Przeskoczył mur i przebiegł przez jakiś ogród. 08:24 Dopadł kolejnego muru. Prawie udało mu się na niego wspiąć, ale jego stan był kiepski. Mocno krwawił. Miał duże problemy z równowagą. Gangsterzy dopadli go i roztrzaskali mu czaszkę. W ciężkim stanie trafił do szpitala. 08:39 26-letni Maklou za tę krwawą napaść Trafił za kratki. Później jeszcze wielokrotnie skazywano go na więzienie. Zachowały się w policyjnych archiwach kartoteki, z których wynika, że do aresztu trafił m.in. za celowe zranienie wspomnianego Gruma, czyli kolegi z gangu. 08:55 Analizując te akta można dojść do wniosku, że Thomas McClough wyspecjalizował się w brutalnych napadach. Po rozwiązaniu gangu został furmanem w jednej z firm transportowych w Birmingham. 09:07 Innym ze znanych gangsterów zaliczanych do tej organizacji był Thomas... Shelby? Mówiłem, że to jest fikcyjna postać. Kolejny Thomas miał na nazwisko Gilbert. 09:17 To nawet niepodobne. 09:18 Naprawdę to było tylko jedno z wielu fikcyjnych pseudonimów, jakie przyjmował w swojej zbrodniczej działalności. Naprawdę ponoć nazywał się Kevin Mooney. Stał się jednym z najpotężniejszych i najbardziej wpływowych. On z kolei wyspecjalizował się w przejmowaniu różnymi sposobami nieruchomości. 09:35 Był jeszcze odnotowywany w prasie z imienia i pseudonimu George Cloggy Williams. Młody chłopak, 19 lat i ta sprawa zbulwersowała Birmingham na przełomie wieków. Przenieśmy się do lipca 1897 roku. 09:51 Gorące lato nawet w tej części Wysp Brytyjskich. Jeden z gangów, czyli tak naprawdę sześciu, może siedmiu chłopaków, przez cały dzień gasiło pragnienie w pubie The Star. Gdy nadszedł wieczór, picie zmienili na bicie. Jeden ze świadków przekazał dziennikarzowi we Birmingham Daily Post, że wyzywali się wzajemnie, no i tłukli, nie zważając na innych gości pubu. 10:13 Pech chciał, że wmieszał się w to przechodzący obok posterunkowy George Snipe. Policjant, aby uspokoić trochę awanturników, postanowił aresztować 23-letniego Williama Colrayna. Uwaga za używanie wulgaryzmów. Musimy tu dodać, że często wówczas za obelgi czy niecenzuralny język zamykano gangsterów. Po prostu na to były dowody. 10:36 Gdyby reszta gangu nie stanęła w jego obronie, pewnie skończyłoby się jak zwykle. Williams wytrzeźwiałby za kratkami i szybko by wyszedł. Ale tym razem wieczór skończył się tragicznie. Podchmieleni gangsterzy rzucili się na postrunkowego. W trakcie bójki jeden z nich sięgnął po cegłę i z takim impetem rzucił nią w głowę policjanta, że ten zginął na miejscu. 10:57 I to był właśnie George Cloggy Williams. Został skazany za nieumyślne spowodowanie śmierci na karę dożywotniego więzienia. Po tym zdarzeniu policjanci bardzo restrykcyjnie dławili wszelkie awantury. Członkowie gangu trafiali często za kratki, ale na krótko, bo najczęściej zatrzymywano ich zabójki czy drobne przestępstwa typu kradzieże roweru. 11:19 Co ciekawe, ruszył także program zapobiegania przestępczości. Otwierano kluby bokserskie. W tym coraz bardziej popularnym sporcie młodzi chłopcy mogli legalnie używać pięści, a jako, że zyskiwali również sławę, no to z prostej kalkulacji wynikało, że lepiej było boksować się sportowo niż w ciemnych zaułkach. 11:39 I wierzcie lub nie, ale zdaniem historyków właśnie Vox był jedną z przyczyn, że działalność gangsterska Wielkiej Brytanii zanikła, a wybuch pierwszej wojny światowej niemal zupełnie wymazał działalność tzw. Peaky Blinders. 11:52 Czy w tej historii znanej z ekranu była więc chociaż jedna prawdziwa postać ze świadka przestępczego? Była. No właśnie, Peaky Blinders jako bardziej zjawisko niż zorganizowana grupa przestępcza pod tą nazwą. Jednak istniały organizacje konkurujące z tymi ulicznymi awanturnikami z Birmingham. To, co je odróżniało, że nie szukanie pretekstu do bójki w imię honoru im przyświecało. 12:16 Przez lata równolegle z blindersami działała szajka złodziei kieszonkowców. Skupiali się głównie na obrabianiu klientów odwiedzających tory wyścigowe. Ich nazwano Brahma Jam Boys i ostatecznie to oni przejęli kontrolę nad większością półświatka Birmingham. Mówi się, że około 1910 roku za ich sprawą nie było już Blundersów. 12:39 Jako, że ich gangsterska działalność wykraczała daleko poza miasto, ba, mieli też ambicje przejąć pod swoją strefę wpływu w kilka dzielnic Londynu i to im się udało, Szajkę Bramagem Boys, w skrócie Bram Boys, zaczęto nazywać też od miasta, z którego pochodzili, Birmingham Boys. I to właśnie był gang niejakiego Billego Kimbera. 13:00 Billy Kimber miał należeć przez chwilę do Piki Blinders, ale on celował wyżej. Chciał być elitą świata przestępczego, a ulicznicy, czyli blindersi, stali mu na drodze. więc ostatecznie ich wyeliminował. I to on jest uważany za twórcę brytyjskiej mafii, o ile możemy na tym etapie mówić o czymś takim jak mafia. 13:20 To jedna z tych prawdziwych postaci kryminalistów, która pojawiła się także w serialu, więc poświęćmy mu trochę więcej miejsca. William Kimber urodził się w 1882 roku, oczywiście w Birmingham, a konkretnie przy ulicy Summer Lane w dzielnicy na północny wschód od centrum miasta. 13:37 Rodzice wykształcili go na odlewnika mosiądzu. Porządny fach miał w ręku, ale chciał łatwiejszych pieniędzy, no i przede wszystkim szybszych. Jego koledzy z dzielnicy albo dorabiali się na boksie, albo na hazardzie. I on w końcu zdał się na los, czyli wybrał hazard. 13:53 Zaczynał działalność w gangach w pobliskim miasteczku Utahxeter czy w odległym mieście Leeds. Z tymi gangami przejmował kontrolę nad torami wyścigowymi. To były wówczas jedyne miejsca, w których brytyjska ustawa o grach dopuszczała hazard jako legalny. 14:09 Dlatego tory wyścigowe, by przyciągnąć chętnych ryzyka i ich pieniądze, organizowały specjalne pociągi wycieczkowe na konkretne gonitwy. Ludzie zjeżdżali się z najdalszych zakątków Zjednoczonego Królestwa. 14:22 Pieniądze z obstawianych gonitw trafiały do bukmacherów. Bukmacherzy narażeni byli na napady, czy to ze strony klientów rozwścieczonych przegraną, czy ze strony tych, którzy mogliby potraktować ich jako skarbonkę. Zdarzały się po prostu napady na bukmacherów i kradzież ich u targu. 14:40 Zatrudniali więc ochronę. No a za ochroniarzy, wiadomo, nie robili grzeczni chłopcy. Często byli to mężczyźni. 14:49 którzy żyli wcześniej z wymuszeń, przekupstw, przemytu, napaści, kradzieży, a nawet porwań. 14:56 Z jednej strony rozpoznawali potencjalnych napastników, z drugiej mieli powody, by nie wszystkich rozpoznawać i po prostu od czasu do czasu brali w łapę i pozwalali okraść swojego podopiecznego. 15:08 Dla nich to była świetna strategia. Z jednej strony im rosły stawki, by jeszcze skuteczniej ochraniali, z drugiej płacili im też obrabiający bugmacherów gangsterzy. 15:18 W skrócie, gangsterzy żerowali na bugmacherach, ochraniając ich dopóki im się to opłacało, dopóki nie zwietrzyli poważniejszej gotówki, dla której opłacało się nawet zabić. Bugmacherzy z kolei, jak już mieli płacić za ochronę bajońskie sumy, to chcieliby jednak ochraniał ich najmocniejszy z gangów. 15:36 A na taki urastał gang włoskich emigrantów działający na wyspach, na czele z półwłochem, półbrytyjczykiem Charlesem Darbym Sabinim. Rywalizacja pomiędzy Sabinim i Kimberrem pomiędzy tymi dwoma gangami była krwawa i poświęcono jej wiele artykułów w angielskiej prasie. 15:54 Jedną z głośnych bitew w tej wojnie gangów był londyński Greenford Park Trotting Truck, czyli tor kłusaków w Greenford Park, w obecnie tzw. polskiej dzielnicy Londynu, gdzie wielu emigrantów z Polski mieszka, w Ealing. W marcu 1921 roku Birmingham Boys zaatakowali tam Sabiniego i jego chłopaków. Darby Sabini zdołał uciec z zasadzki, ale postanowił, jak się przypuszcza, srogo policzyć się z konkurencją. 16:21 Kilka dni później w londyńskiej dzielnicy King Cross. I to z kolei kojarzy się ze stacją ze słynnym peronem 9 i 3 czwarte, z którego odchodził pociąg do Hogwartu. Wtedy to raczej cieszyło się mniej czarodziejskim urokiem. Ale wracając do King Cross, właśnie w tej dzielnicy znaleziono Billego Kimbera. Został postrzelony i pobity niemal na śmierć, ale przeżył. 16:42 To zaostrzyło nienawiść między gangami. I może doszłoby do regularnej wojny, gdyby nie fakt, że Birmingham Boys niejako sami się z tej konkurencji wyeliminowali? W lipcu 1921 roku postanowili napaść na konwój, który miał podróżować Sabini ze swoimi chłopakami. 17:00 Urządzili zasadzkę na trasie konwoju na jednej z ulic z miasteczka Epsom. W rzeczywistości tym konwojem jechali na wyścigi prawdziwi legalni bugmacherzy z Leeds. 17:11 Gang Kimbera użył taksówki, którą staranował pojazd z bugmacherami. Z każdego zakątka ulicy wtedy wybiegło około 60 ludzi z Birmingham Boys. Zaatakowali pasażerów konwoju. Czym popadnie? głównie cegłami i siekierami. 17:25 Po krwawej bójce wsiedli do zamówionych taksówek, a nawet do podstawionego im charakterystycznego niebieskiego autobusu. Właśnie ten autobus udało się policji bardzo łatwo wyśledzić. 17:37 Zaparkował przy pubie George & Dragon na Kingston Hill. Birmingham Boys oblewali w barze łatwe zwycięstwo nad, jak sądzili, Sabini. Wkrótce zjawiło się tu jednak półsetki policjantów, którzy zdołali pojmać aż 28 członków gangu 17:54 Ich proces i późniejsze osadzenie w więzieniu to była sensacja, a faktycznie gang z Birmingham bardzo się osłabił. Na czym skorzystał Sabini? 18:03 Bill Kimber kolejny raz próbował dopaść Sabiniego w 1927 roku. Wraz ze swoimi chłopakami oddał serię z broni w drzwi knajpy Griffin, gdzie mieli być ludzie Sabiniego. Tego Darby Sabini nie mógł puścić płazem, rozpoczął prawdziwe polowanie na konkurenta. 18:21 William Kimber musiał uciekać za ocean, do Stanów. Ukrywał go przed zemstą przyjaciel z gangu à la Capone. Zresztą ta wojna gangów przeniosła się częściowo do Ameryki, gdzie także inni gangsterzy ukrywali się i wzajemnie się tropili. 18:35 Ostatecznie rywalizacja kończy się tym, że po latach Charles Sabini zostaje jako taki praworządny obywatel, prezesem stowarzyszenia bookmacherów Devon i Cornwalli i żyje bardziej niż dostatnio, a William Kimber umiera w wieku 63 lat w domu opieki Mount Stewart w Torquay. schodzi z tego świata po ciężkiej, długotrwałej chorobie. 18:58 Po pubach mawiało się wówczas, że oto umarł ostatni ze słynnych, Peaky Blinders. To był rok 1945. Swój przestępczy majątek zostawił ostatniej żonie i córkom. 19:11 W Nekrologu, w lokalnej gazecie pojawiła się wzmianka, że wielką pasją zmarłego, tak w życiu osobistym, jak i zawodowym były wyścigi. Był znany i szanowany na każdym torze wyścigowym w Anglii. 19:28 Sceny strutni w RMFF 19:34 Dzisiaj serial i zbrodnia. I wielu z nas wychowało się na legendarnym serialu Janosik z 1973 roku. Rola Marka Perepeczko, który wcielił się w rolę dobrego harnasia, przeszła do historii polskiego kina. Kobiety wzdychały do przystojnego, umięśnionego Janosika, a mężczyźni wpatrywali się w piękną marynę, którą zagrała Ewa Lemańska. 20:00 Serialowa historia polskiego Robin Hooda oparta jest na życiorysie słowackiego zbójnika Juraja Janosika, który grasował w XVIII wieku. 20:09 Polacy również roszczą sobie do niego prawa. Kazimierz Przerwa-Tetmajer pisał o nim tak. Kozy w biegu chwyta w ostrych turniach, kiedy krzyknie wodę w stawach mąci, a ciupagą, gdy uderzy w skałę, na dwie pięć ciupaga się wcina. 20:26 Ale we wspomnianym serialu można również znaleźć sporo relacji o rozmaitych dziarskich góralach, którzy zamieszkiwali polsko-słowackie pogranicze. Jedną z takich postaci był Andrzej Szczerba-Bazaliński, nazywany Postrachem Podhala. Pochodził ze sromowców wyżnych nieopodal Niedzicy. Razem ze swoim bratem zamiłowanie do kradzieży wykazywali no od najmłodszych lat. Z biegiem czasu kaliber jego przestępstw 20:52 mocno się powiększał. Zaczynał od grabieży drobnych kwot, czasem kur, ale już po kilku latach razem ze swoją szajką odbierał gospodarzom podstępem konie niezbędne do uprawy roli i krowy, które zapewniały rolnikom pożywienie. Skradzione zwierzęta przeprowadzali na drugą stronę granicy, gdzie no tu właściwie czuli się bezkarni. 21:12 Gang Szczerby Bazalińskiego szybko zyskał bardzo złą sławę na całym Podhalu, ale mieszkańcy górskiego pogranicza wkrótce mogli odetchnąć z ulgą. Zbójnik i cała jego banda trafiła za kraty. Przez osiem lat domem Andrzeja nie były już te piękne lasy, pola pełne zbóż i czyste górskie potoki, a zimna, ciemna cela. Szczerba Bazaliński trafił do więzienia w Nowym 21:37 I tu zaskoczę, resocjalizacja słabo się powiodła. Odsiadka nie zmieniła tego krnąbrnego zbójnika. Gdy wyszedł na wolność, ekspresowo skompletował nową bandę, znalazł się w niej m.in. jego syn. Od teraz działania Andrzeja Szczerby-Bazalińskiego były jeszcze bardziej bezwzględne. 21:56 Najlepiej oddają to ówczesne gazety. Morduje nie tylko ludzi, którzy stoją mu na przeszkodzie, ale nie waha się zbroczyć swych rąk nawet krwią niewinnych dzieci. Gdzie tylko przechodzi drogę, zanim znaczą się strumienie wylanej krwi, a niebo rozjaśniało na pożogi, wzniecona jego zbrodniczą ręką. 22:16 Koszmar mieszkańców Podhala przerwała kolejna odsiadka Szczerby Bazalińskiego. Tym razem trafił do aresztu w Nowym Targu. Więzienna prycza zdecydowanie nie przypadła zbójnikowi do gustu. Za pomocą metalowych prętów, które wyrwał ze swojego łóżka, wydrążył otwór w ścianie więzienia. Po kilku dniach w areszcie po strach Podhala oglądał mury aresztu już z tej drugiej, lepszej strony. 22:40 Bazaliński po powrocie na wolność pilnie potrzebował gotówki. Razem ze swoją bandą zdecydował się więc na zuchwałą kradzież, która zakończyła się krwawą masakrą. 22:51 I teraz Janosik, krwawy Janosik, Andrzej Szczerba-Bazaliński. Razem ze swoją bandą wybrał na kolejny cel Zakopane, a dokładnie gospodarstwo przy dzisiejszej ulicy Zoniówka. Mieszkała tam majątna rodzina Hycmulik. Domostwa położone nieco na uboczu były dla zbójników celem idealnym. 23:11 Do bestialskiego napadu doszło w nocy z 22 na 23 listopada 1930 roku. 23:19 Bandyci zapukali do chałupy seniorki rodu, Reginy. Według planu zastraszona kobieta miała oddać kosztowności. Szybkie, łatwe pieniądze dla przestępców. Jednak tej nocy wszystko wymknęło się spod kontroli. 23:33 Nikt nie odpowiadał na pukanie Bazalińskiego, dlatego wszedł on do środka siłą. Obudzona Regina od razu rozpoznała przestępcę, bo przecież przez jakiś czas mieszkał on w ich sąsiedztwie. Wtedy w ruch poszła ciupaga, którą postrach Podhala zawsze ze sobą nosił. Mocny cios w głowę kobiety, powalił ją na ziemię, straciła przytomność. 23:54 Ale Harnaś nie miał pojęcia, że w domu spały też wnuki Reginy i jej służąca Anna. Andrzej Szczerba-Bazaliński trafił na wspomnianą trójkę w pokoju obok. Nie zastanawiając się długo, ponownie złapał za toporek. Nie mógł sobie pozwolić na to, aby pozostał żywy świadek tego napadu. Ranny dwunastoletni Andrzej uciekł przed napastnikiem przez okno. Niestety tyle szczęścia nie miał 9-letni Jan i służąca Anna. 24:21 Wbrew oczekiwaniom krwawego harnasia nie znalazł w chałupie wielu pieniędzy i kosztowności. Aby zatrzeć ślady swojej bestialskiej zbrodni, podpalił drewnianą chatę i uciekł ze swoją bandą. Jęzory ognia bardzo szybko rozprzestrzeniały się po całym gospodarstwie. Wołania o pomoc obudziły gospodarza, Jędrzeja. Mężczyzna zdążył wyciągnąć z płomieni swoją matkę, Ciało dziewięcioletniego syna i służącej. 24:47 Mimo poważnych ran głowy, Reginę udało się uratować. Kobieta wyjawiła mundurowym, że okrutnym mordercą, który zaatakował w nocy, jest Andrzej Szczerba-Bazaliński. 24:57 Rozpoczęło się prawdziwe polowanie na groźnego zbójnika. Policjantom pomagali przerażeni górale, którzy obawiali się, że ich gospodarstwa mogą być kolejnym celem krwawego harnasia. 25:08 Ale ujęcie Bazalińskiego było niezwykle trudne. Doskonale znał górzyste tereny pogranicza. Gdy w Polsce palił mu się grunt pod nogami, uciekał do Czechosłowacji. Gdy znów tam robiło się o nim zbyt głośno, wracał do Polski. Dlatego zarówno nasz kraj, jak i południowi sąsiedzi wyznaczyli sporą nagrodę za schwytanie niebezpiecznego przestępcy. 25:29 Gazety opisywały spektakularną ucieczkę z Bójnika, gdy został otoczony przez policjantów w Pieninach na szczycie Sokolicy. Nie widząc innego wyjścia, harnaś skoczył w blisko stumetrową przepaść. Wszyscy byli pewni, że przestępca zginął w wodach Dunajca, jednak ten cały wyszedł z opresji. Ile w tej historii jest prawdy, no możemy dyskutować, ale musimy przyznać, że naprawdę brzmi jak wyrwana wprost z legendy o Janosiku. 25:56 Andrzej Szczerba-Bazaliński długo umykał patrolom śledczym. Krwawy Janosik po brutalnym mordzie w Zoniówce był poszukiwany w całym kraju. Bazaliński ukrywał się przez dwa lata. Znał wiele sztuczek, dzięki którym skutecznie gubił tropy. Na przykład do swojej kryjówki w lesie podchodził tyłem. W ten sposób mylił śledczych. Ktoś inny widział, jak przeszkadzał. przebiera się za kobietę. 26:20 Policja wykorzystywała wszelkie możliwe środki, aby złapać tego niebezpiecznego przestępcę. Dlatego zorganizowano nawet seans spirytystyczny, który poprowadziła węgierka Wilma Turaj, słynąca ze swoich paranormalnych zdolności. Do tej jasnowicki przyprowadzono dwunastoletniego Andrzeja, który cudem przeżył spotkanie z mordercą podczas napadu na zoniówkę. Węgierka podczas tajemniczego obrzędu Miała dokładnie opisać miejsce, gdzie aktualnie przebywa krwawy Janosik. 26:50 Z jej wizji wynikało, że ukrywa się w okolicach Czerwonego Klasztoru. Dzisiaj to miejscowość na Słowacji. Na tym nie koniec. Medium Turaj przekazała, że Bazalińska Współpracuje z cygańską bandą. No niebywałe, ale nasi południowi sąsiedzi potwierdzili informacje węgierskiej Jasnowicki. Jednak i tym razem nie udało się schwytać bezlitosnego harnasia. 27:14 Jak doskonale wiemy z serialu Janosik, zbójnicy z łatwością kradli nie tylko rozmaite kosztowności, ale też... Nie wieźcie serca. I tak oczywiście było również w tym przypadku. Tam, gdzie pojawiał się Szczerba Bazaliński, jakaś miejscowa góralka szybko traciła dla niego głowę. 27:31 Latem 1933 roku zbójecki szlak doprowadził Harnasia w Gorca. Często przebywał w Lubomierzu, gdzie mieszkała jego kochanka Antonina, czyli niemaryna. Mieszkańcy okolicy prędko rozpoznali w nim bezlitosnego zbójnika, za którego dodatkowo wystawiono sporą nagrodę. 27:50 Te informacje dotarły w końcu do śledczych, którzy bacznie obserwowali chałupę Antoniny. Długie tygodnie policyjnych patroli w końcu przyniosły efekt. Wywiadowcy dostrzegli jak nocą 22 lipca Bazaliński wszedł przez okno do pokoju swojej kochanki. No na taką okazję policjanci czekali w sumie kilka lat. 28:12 Szybko zorganizowano oddział szturmowy, który po kilku godzinach wkroczył do góralskiej chaty. Zupełnie zaskoczony krwawy Janosik ponownie wpadł w ręce sprawiedliwości. W chałupie jego kochanki zabezpieczono dwie furmanki kosztowności i sporo broni palnej. 28:29 Andrzej Szczerba-Bazaliński wiedział, że za całą litanie przestępstw, które popełnił, grozi mu najwyższy wymiar kary. W areszcie podjął kilka prób samobójczych. Mocno osłabł, podczas procesu zasłaniał się niepamięcią, symulował też chorobę psychiczną. W grudniu 1934 roku postrach Podhala został w końcu skazany i to na karę śmierci. Niechlubny naśladowca legendy o Janosiku zawisł na szubienicy. 29:01 Sceny zbrodni w RMF FM 29:16 W wakacyjne weekendy z aplikacją Orlen Vita i paliwo 20 groszy taniej. A jak się coś dokupi na stacji, to będzie jeszcze taniej. O, a o ile? 35 groszy taniej na litrze. 29:25 Nawet jak kupię burgera lub pizzę? Tak. A jak lemoniadę? No też, to poprosimy. Ale co? 29:30 Wszystko! W wakacyjne weekendy zrób zakupy na stacji za minimum 5 złotych i tankuj nawet 35 groszy taniej z aplikacją Orlen Vita. Jeden kupon na weekend do 50 litrów paliwa Werwa i Efekta. Szczegóły w regulaminie na vitaj.pl ukośnik rabaty. Orlen z energią na weekend. 29:45 Orły oszczędzania na weekend lecą do Auchan. Bo w Auchan na weekend lądują super oferty. Jak awokado has aż 43% taniej, tylko 3,95 za sztukę. Cena sprzed pierwszego zastosowania obniżki 6,99. A ręczniki kuchenne Foxy Mega, drugie opakowanie gratis i wiele innych weekendowych promocji. Oferta obowiązuje 21 i 22 sierpnia. Szczegóły na Auchan.pl. Auchan. Co zaplanuje, tu kupuje.